Kısım-1: DEHB Nedir?
Açılımı ‘’Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu’’ olan bir ‘’nörogelişimsel bozukluk’’tur. (nörogelişimsel bozukluk: Erken dönemde merkezi sinir sistemi gelişiminin farklılaşmasıyla ortaya çıkan bozuklukların genel adıdır.) DEHB daha çok çocukluk dönemi sorunlarından sayılsa da yetişkinlerde de görülebilmektedir.
Kısım-2: DEHB Belirtileri Nelerdir?
DEHB’li bireyler;
- Sıklıkla eşyalarını kaybederler,
- Birisi ile iletişim halindeyken o kişiyi dinlemiyor gibi görünürler,
- Detaylara odaklanma konusunda güçlük yaşarlar,
- Sıklıkla unutkanlık yaşarlar,
- Zihinsel çaba gerektiren işler yapamazlar,
- Dağınıklardır,
- Düşünmeden hareket ederler,
- Dikkat dağıtıcı faktörlere odaklanırlar;
- İşlerini sessiz ve sakin halletme konusunda güçlük çekerler,
- Çok konuşkanlardır,
- Riskli davranışlarda bulunma istekleri vardır,
- Kimi zaman başkalarına rahatsızlık verici hareketlerde bulunabilirler,
- Yerlerinde duramayıp, sürekli hareket etme gereksinimi hissederler,
- Sorulan soruların tamamlanmasını beklemeden cevap vermek isterler,
- Sıra bekleme konusunda sabırsızlardır,
- Sürekli olayları ya da konuşmaları bölerler,
- Odaklanma süresinde ciddi azalmalar gözlenir,
- Dikkat dağıtıcı faktörlerden çok kolay etkilenirler,
- Bir konu ile ilgili belli bir çerçevede düşünmede güçlük çekerler,
- Önceden planlanmış etkinliklere uyum sağlamada zorlanırlar,
- Aşırı hareket hali görülür,
- Sohbet esnasında başka şeylerle uğraşırlar,
- Elleri ile oynarlar,
- Panik hali ve yüksek ses ile konuşurlar.
Kısım-3 Görülme Sebepleri Nelerdir?
DEHB’in sebepleri tam olarak bilinmemekle beraber:
- Erken doğum
- Hamilelikte sigara, alkol, uyuşturucu kullanımı
- Meydana gelen beyin hasarları
- Genetik nedenler
- Sosyoekonomik düzey
- İhmal
- İstismar
- Travmalar
gibi durumların DEHB’in görülme sebepleri olabileceği düşünülmektedir.
Kısım-4: Tanının Konulması
Doktorun çocukla, ebeveynleriyle ve gerektiğinde öğretmenleriyle yapmış olduğu konuşmalar ve bazı test-ölçekler ile tanı konulur.
Kısım-5: Tedavi
DEHB; davranış değişimi, anne-baba eğitimi, aile terapisi, sosyal beceri eğitimi, akademik beceri eğitimi, bireysel psikoterapi, bilişsel davranışçı terapi ve ilaçlar ile tedavi edilebilmektedir. Ancak DEHB’nin çekirdeğini etkileyen tek tedavi ilaç tedavisidir. Tedavi için en uygun zaman okul öncesi ve okul yıllarının ilk dönemleridir. Tedavi edilmediğinde ikincil sorunlara yol açabilmektedir.
Zeynep Ecrin TOPRAKÇI